Τα εμπορευματικά τρένα Κίνας–Ευρώπης ξεπέρασαν τα 140.000 δρομολόγια, ενισχύοντας τη χερσαία διαδρομή

Εμπορευματικό τρένο φορτωμένο με εμπορευματοκιβώτια αναχωρεί από τον σταθμό Πουχέ, στην πόλη Σενγιάνγκ, της επαρχίας Λιαονίνγκ, στην βορειοανατολική Κίνα, στις 22 Οκτωβρίου του 2026. (Xinhua/Pan Yulong)

Τα εμπορευματικά τρένα Κίνας–Ευρώπης ξεπέρασαν την Πέμπτη τα 140.000 συνολικά δρομολόγια, ένα ορόσημο που υπογραμμίζει τον ρόλο τους ως αξιόπιστου διαδρόμου μεταφορών για το εμπόριο της Ευρασίας, ιδίως καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι διαταραχές στις παραδοσιακές θαλάσσιες οδούς δοκιμάζουν τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Το ορόσημο σημειώθηκε με την αναχώρηση τρένου με προορισμό τη Μόσχα από τον σταθμό Πουχέ, στην πόλη Σενγιάνγκ, της επαρχίας Λιαονίνγκ στην βορειοανατολική Κίνα, γύρω στις 11:30 το πρωί της Πέμπτης. Από το 2011, η αξία των εμπορευμάτων που μεταφέρθηκαν με τα τρένα Κίνας–Ευρώπης έχει ξεπεράσει τα 560 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο χερσαίος διάδρομος της Ευρασίας έχει εξελιχθεί από μια εξειδικευμένη εναλλακτική λύση σε βασικό πυλώνα των περιφερειακών μεταφορών. Η αλλαγή αυτή αποτυπώνεται όχι μόνο στον αριθμό των τρένων, αλλά και στα φορτία τους, στους προορισμούς τους και στην αξιοπιστία των αφίξεών τους.

Η ανάπτυξη ήταν σταθερή και όχι απότομη. Τα ετήσια δρομολόγια αυξήθηκαν από 1.702 το 2016 σε 20.022 το 2025, σημειώνοντας μέση ετήσια αύξηση άνω του 30%, σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων (National Development and Reform Commission, NDRC).

Ως εμβληματικό έργο και χαρακτηριστικό σήμα της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», η σιδηροδρομική υπηρεσία εμπορευματικών μεταφορών Κίνας–Ευρώπης, γνωστή και ως «ατσάλινα καραβάνια», έχει δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο δίκτυο μεταφορών σε ολόκληρη την Ευρασία.

Η επέκταση του δικτύου σημειώθηκε καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι διαταραχές στις θαλάσσιες οδούς και το υψηλό κόστος των αερομεταφορών οδήγησαν περισσότερες εμπορικές επιχειρήσεις στην αναζήτηση σταθερών και αποδοτικών διαύλων μεταφοράς. Οι σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές κοστίζουν περίπου το ένα πέμπτο των αεροπορικών και χρειάζονται περίπου το ένα τέταρτο του χρόνου των θαλάσσιων μεταφορών. Επίσης, επηρεάζονται λιγότερο από τις καιρικές συνθήκες και τις διαταραχές στις παραδοσιακές θαλάσσιες οδούς, σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων.

Το δίκτυο έχει επεκταθεί ανάλογα. Στην Κίνα, 96 τακτικά δρομολόγια, στα οποία τα τρένα κινούνται με ταχύτητα 120 χιλιομέτρων την ώρα, συνδέουν 132 πόλεις μέσω των δυτικών, κεντρικών και ανατολικών διαδρόμων. Στο εξωτερικό, το δίκτυο εκτείνεται σε τρεις γραμμές: τη βόρεια, την κεντρική και τη νότια.

Οι διεθνείς γραμμές φτάνουν πλέον σε 237 πόλεις 26 ευρωπαϊκών χωρών και σε περισσότερες από 100 πόλεις 12 ασιατικών χωρών, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος της Ευρασίας, σύμφωνα με την China State Railway Group Co., Ltd. (China Railway), τον εθνικό σιδηροδρομικό φορέα.

Η νότια γραμμή δείχνει προς τα πού κατευθύνεται αυτή η ζήτηση. Με τακτική λειτουργία, πραγματοποίησε 746 δρομολόγια κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, σημειώνοντας αύξηση 125% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι — πολύ ταχύτερη από την αύξηση του δικτύου συνολικά. Τα τακτικά δρομολόγια που συνδέουν την κινεζική πόλη Σιάν με το Μπακού, πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 2024. Ένα τέτοιο δρομολόγιο διασχίζει την Κεντρική Ασία και την Κασπία Θάλασσα προτού συνεχίσει προς την Ευρώπη, είτε μέσω του χερσαίου σιδηροδρομικού δικτύου είτε διασχίζοντας τη Μαύρη Θάλασσα.

Η εμβέλεια του δικτύου εκτείνεται τόσο προς το εσωτερικό όσο και προς το εξωτερικό. Ο Σουάι Μπιν, καθηγητής στη Σχολή Μεταφορών και Logistics του Πανεπιστημίου Τζιαοτόνγκ της Νοτιοδυτικής Κίνας, δήλωσε ότι η υπηρεσία «έχει προσελκύσει περισσότερους παγκόσμιους πόρους και συντελεστές παραγωγής στις ενδοχώριες περιοχές, ενώ παράλληλα έχει συμβάλει στη διαμόρφωση ενός νέου προτύπου εξωστρέφειας, με στενά συντονισμένη ανάπτυξη μεταξύ των παράκτιων λιμανιών και των ενδοχώριων κόμβων».

Στην ευρωπαϊκή πλευρά, μόνο το Ντούισμπουργκ διαχειρίζεται περίπου το 30% του σιδηροδρομικού εμπορευματικού όγκου μεταξύ Κίνας και Ευρώπης, σύμφωνα με τον Μάρκους Τόιμπερ, αρμόδιο της γερμανικής πόλης για τις σχέσεις με την Κίνα.

Η ποικιλία των εμπορευμάτων που μεταφέρονται στις γραμμές αυτές έχει διευρυνθεί ακόμη ταχύτερα. Σήμερα περιλαμβάνει 53 κατηγορίες και περισσότερα από 50.000 είδη. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο μηχανολογικός εξοπλισμός παρέμεινε η μεγαλύτερη κατηγορία στις αναχωρήσεις από την Κίνα, ακολουθούμενος από τα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά τους. Οι εξαγωγές αυτοκινήτων και ανταλλακτικών αυξήθηκαν κατά 46% σε ετήσια βάση, ενώ οι εισαγωγές σιτηρών, χαρτοπολτού και προϊόντων από καουτσούκ σημείωσαν αύξηση 87%, 64% και 24%, αντίστοιχα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η China Railway τον Απρίλιο.

Σύμφωνα με τον φορέα εκμετάλλευσης, έως τον Σεπτέμβριο το ποσοστό πληρότητας των εμπορευματοκιβωτίων στα δρομολόγια επιστροφής παρέμενε στο 100% επί 49 συνεχόμενους μήνες.

«Το αυξανόμενο μερίδιο των δρομολογίων επιστροφής δείχνει ότι τα εμπορευματικά τρένα Κίνας–Ευρώπης μετατρέπονται από μια μονόδρομη εξαγωγική υπηρεσία σε έναν πιο ισορροπημένο διάδρομο εμπορίου διπλής κατεύθυνσης, συμβάλλοντας σε ένα πιο ισορροπημένο και βιώσιμο εμπόριο στην Ευρασία», δήλωσε ο Σουν Τζανγκ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τονγκτζί, σύμφωνα με τους Global Times.

Η αξιόπιστη μεταφορά των εμπορευμάτων είναι δυσκολότερη από την εξεύρεσή τους, και πλέον η αξιοπιστία —περισσότερο από την ταχύτητα— αποτελεί βασικό κριτήριο αξιολόγησης της υπηρεσίας. Τα τρένα που λειτουργούν βάσει σταθερών χρονοδιαγραμμάτων, με προκαθορισμένους αριθμούς, διαδρομές και ώρες διέλευσης που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των χωρών, μειώνουν τον χρόνο μεταφοράς κατά περίπου ένα τέταρτο. Το ταξίδι από την πόλη Σιάν στο Ντούισμπουργκ διαρκεί πλέον μόλις 11 ημέρες, αντί για 15. Σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων, σήμερα 22 τέτοια δρομολόγια συνδέουν εννέα κινεζικές με έξι ευρωπαϊκές πόλεις, ενώ η μέση αξία ενός εμπορευματοκιβωτίου είναι κατά 41% υψηλότερη από εκείνη στα τακτικά τρένα.

Το 15ο Πενταετές Πρόγραμμα της Κίνας (2026–2030) προβλέπει την αναβάθμιση της υπηρεσίας. Η Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων έχει δηλώσει ότι θα βελτιώσει την οργάνωση των μεταφορών, θα ανοίξει περισσότερες εναλλακτικές διαδρομές και θα ενισχύσει τον συντονισμό με τις χώρες που βρίσκονται κατά μήκος του διαδρόμου.

Στέλεχος του κέντρου logistics της China Railway δήλωσε ότι ο φορέας προωθεί τη διασύνδεση των υποδομών και την εναρμόνιση προτύπων και κανόνων, με στόχο τη δημιουργία ενός ομαλού, αποδοτικού και πολυκατευθυντικού δικτύου που συνδέει τις σιδηροδρομικές με τις θαλάσσιες μεταφορές.