Our China Stories in Greece | Αλίκη Μαρκαντωνάτου: Συνδέοντας την Κίνα και την Ελλάδα μέσω της μουσικής

(Λαϊκή Καθημερινή Online)Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026

Στον Εθνικό Κήπο της Αθήνας, το απαλό πρωινό φως πέφτει πάνω σε μια φιγούρα ντυμένη στα κόκκινα που παίζει την αρχαία ελληνική λύρα. Η Αλίκη Μαρκαντωνάτου είναι Ελληνίδα μουσικός της λύρας και μέλος του γυναικείου ακουστικού μουσικού σχήματος «Lyre 'n' Rhapsody» και δασκάλα αυτού του αρχαίου οργάνου. Η Μαρκαντωνάτου πιστώνει στη λύρα όχι μόνο τον εμπλουτισμό της μουσικής της ζωής, αλλά και τις ευκαιρίες που της έδωσε να συνδεθεί με πολλούς Κινέζους μουσικούς και φίλους.

Η αρχαία ελληνική λύρα είναι ένα έγχορδο όργανο που χρονολογείται τουλάχιστον από τον 5ο αιώνα π.Χ. Χρησιμοποιούνταν ευρέως στην Ελλάδα της κλασικής εποχής, στην εκπαίδευση και στην ποίηση. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο θεός Ερμής κατασκεύασε την πρώτη λύρα χρησιμοποιώντας ένα καβούκι χελώνας. Η πρώτη επαφή της Μαρκαντωνάτου με το όργανο έγινε σε ένα εργαστήριο, όπου οι διοργανωτές προσπαθούσαν να το αναπαραστήσουν μετά από περισσότερα από 2000 χρόνια. «Ήταν μια ιστορία αγάπης για μένα», σχολιάζει. «Η λύρα έχει έναν ζεστό, γήινο ήχο, και η ευελιξία της στο κούρδισμα καθιστά εύκολη τη δημιουργία ενός συνόλου.»

Το μουσικό ταξίδι της Μαρκαντωνάτου με την Κίνα ξεκίνησε το 2015 μέσω μιας συνεργασίας με την βιρτουόζο του γκουτζένγκ, Τσανγκ Τζινγκ, και τον φλαουτίστα Τζανγκ Ντι, που έχουν λάβει διθυραμβικές κριτικές. Εκείνη την εποχή, η ίδια ήταν ήδη μέλος του μουσικού σχήματος «Lyre “n” Rhapsody».

Οι παραστάσεις που μοιράστηκαν διαδικτυακά άνοιξαν την πόρτα σε μια μουσική συνεργασία με τους Τσανγκ και Τζανγκ, η οποία κορυφώθηκε με ένα άλμπουμ με τίτλο «AEGEAN».

Κοιτάζοντας πίσω στη διαδικασία ηχογράφησης του άλμπουμ, η Μαρκαντωνάτου θυμάται ότι αρχικά ήταν νευρική για τη συνάντησή της με τους Τσανγκ και Τζανγκ. Ωστόσο, μόλις άρχισαν να παίζουν μαζί, όλα άρχισαν να κυλούν. Ο καθένας τους εισήγαγε ένα μοτίβο, ενώ οι υπόλοιποι ανταποκρίνονταν μέσω της μουσικής τους. Σε πέντε ημέρες, ηχογραφήθηκαν 20 κομμάτια, με τα καλύτερα 10 να επιλέγονται για το τελικό άλμπουμ. «Ήταν πραγματικά σαν αυτόματη γραφή», σχολιάζει.

Την επόμενη χρονιά, η Μαρκαντωνάτου και οι συνεργάτες της πραγματοποίησαν περιοδεία στην Κίνα. Θυμάται ότι έμεινε εντυπωσιασμένη από το μέγεθος της Κίνας, όπου τα πάντα, από τα κτίρια μέχρι τους σιδηροδρομικούς σταθμούς, φαινόταν τόσο μεγαλοπρεπή σε σύγκριση με τη ζωή της στην Αθήνα.

Η Μαρκαντωνάτου και οι συνεργάτες της έδωσαν τρεις συναυλίες. «Το κύριο φεστιβάλ στο οποίο μας προσκάλεσαν ήταν το Φεστιβάλ Λισουέι», θυμάται. «Η αίθουσα συναυλιών ήταν γεμάτη με ένα κοινό που έδειχνε μεγάλο σεβασμό. Μετά τη συναυλία, μερικά παιδιά ήρθαν επίσης κοντά μας για να ζητήσουν αυτόγραφα». Έδωσε επίσης ένα μάθημα λύρας σε έναν νεαρό άνδρα, με τον οποίο παρέμεινε σε επαφή και συνέχισε να ανταλλάσσει ιδέες, μετέπειτα, μέσω του WeChat.

Κατά τη διάρκεια της περιοδείας, οι Τσανγκ και Τζανγκ σύστησαν την Μαρκαντωνάτου σε αρκετούς σύγχρονους Κινέζους μουσικούς. «Η μουσική τους χαρακτηρίζεται απο το ελεύθερο πνεύμα, και είναι πολύ καλοί στο να δημιουργούν μουσικό διάλογο», όπως η ίδια μοιράζεται. «Η γνωριμία μου μαζί τους με βοήθησε να προχωρήσω ένα βήμα παραπέρα στην προσέγγισή μου στη μουσική.»

Η Μαρκαντωνάτου είναι γοητευμένη από την απλότητα, την ανοιχτότητα και τον διαλογιστικό χαρακτήρα της παραδοσιακής κινεζικής μουσικής. «Είναι σαν μια αφήγηση», παρατηρεί, «σου επιτρέπει να αναπνέεις μουσικά και σου δίνει την ελευθερία να “ζωγραφίσεις”». Συγκρίνει την εκτέλεση της παραδοσιακής κινεζικής μουσικής με τη ζωγραφική με τα ξεχωριστά χρώματα του καθενός. Από το γκουτζένγκ και το γκουτσίν έως το σιάο και τη πίπα, η Μαρκαντονάτου πιστώνει την εκτίμησή της για την κινεζική μουσική στους συνεργάτες της. Φυλάει ένα σιάο στο σπίτι της στην Αθήνα, το οποίο της δόθηκε ως δώρο από τους Κινέζους φίλους της.

Η Μαρκαντωνάτου πιστεύει ότι η Ελλάδα και η Κίνα έχουν τόσα πολλά κοινά, ιδίως όσον αφορά τη μουσική και τον πολιτισμό. Στο παρελθόν, εργάστηκε σε ένα συγκριτικό έργο που εξερευνούσε αρχαία τραγούδια και ποιήματα από τις δύο χώρες. Διαπίστωσε ότι πολλά από τα ποιήματα είχαν παρόμοιο νόημα. «Ένα ποίημα του Λι Μπάι περιγράφει τα φθινοπωρινά φύλλα που πέφτουν στο έδαφος για να συμβολίσουν ένα αίσθημα μοναξιάς», μοιράζεται. «Και ένας άλλος αρχαίος Έλληνας ποιητής εκφράζει επίσης το αίσθημα της μοναξιάς μέσα από την εναλλαγή των εποχών». Ελπίζει να δει περισσότερες ανταλλαγές μεταξύ Κίνας και Ελλάδας μέσω της μουσικής και της ποίησης.

Για τη Μαρκαντωνάτου, «η μουσική είναι ένα ισχυρό εργαλείο που ενώνει την ανθρωπότητα. Δεν χρειάζεται πολύς χρόνος για να δημιουργηθεί αυτή η σύνδεση. Από τη στιγμή που αρχίζεις να παίζεις με άλλους ανθρώπους, αρχίζεις ήδη να νιώθεις τα συναισθήματά τους.»