Η προστασία των πάντα ενισχύει τους παγκόσμιους δεσμούς

Του Ντονγκ Σιγιού, Λαϊκή Ημερήσια

Ένα μικρό γιγάντιο πάντα κοιμάται πάνω σε δέντρο στη Βάση Έρευνας και Αναπαραγωγής Γιγάντιων Πάντα της πόλης Τσενγκντού, στην πόλη Τσενγκντού, στην επαρχία Σιτσουάν της νοτιοδυτικής Κίνας, στις 13 Μαΐου του 2026. (Φωτογραφία: Χου Γκουολίν)

Στις 27 Σεπτεμβρίου, τα γιγάντια πάντα Πινγκ Πινγκ και Φου Σουάνγκ έφτασαν με ασφάλεια στον ζωολογικό κήπο της Ατλάντα, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας δεκαετούς συνεργασίας για την προστασία τους μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών. Τα δύο πάντα αναχώρησαν από την Ερευνητική Βάση Εκτροφής Γιγάντιων Πάντα της πόλης Τσενγκντού, στην επαρχία Σιτσουάν της νοτιοδυτικής Κίνας, και έφτασαν στις 8:55 π.μ., ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ, έπειτα από ένα προσεκτικά συντονισμένο ταξίδι διασχίζοντας τον Ειρηνικό.

Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διευρύνουν τη συνεργασία τους σε πολλούς τομείς, όπως η αναπαραγωγή και η φροντίδα των γιγάντιων πάντα, η πρόληψη και η αντιμετώπιση ασθενειών, η επιστημονική έρευνα, η ενημέρωση του κοινού, καθώς και η προστασία των άγριων πληθυσμών και των βιοτόπων τους.

Το γιγάντιο πάντα είναι είδος που συναντάται αποκλειστικά στην Κίνα και αποτελεί σπάνιο, εμβληματικό είδος-σύμβολο για την παγκόσμια προστασία της βιοποικιλότητας. Από το 1994, η Κίνα υλοποιεί συστηματικά μακροχρόνια διεθνή προγράμματα συνεργασίας για την προστασία και τη μελέτη των γιγάντιων πάντα. Οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν ενισχύσει την τεχνογνωσία της χώρας και έχουν καλλιεργήσει την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ της Κίνας και των χωρών-εταίρων της. Παράλληλα, έχουν προσφέρει μια εφαρμόσιμη «κινεζική λύση» για τις πολυεθνικές προσπάθειες προστασίας απειλούμενων ειδών και διατήρησης της οικολογικής ποικιλομορφίας.

Η συνεργασία Κίνας–ΗΠΑ για την προστασία των γιγάντιων πάντα συγκαταλέγεται στα μακροβιότερα διεθνή προγράμματα συνεργασίας για την άγρια ζωή της Κίνας. Συμμετέχουν σε αυτήν οι περισσότεροι συνεργαζόμενοι φορείς και έχει ευρύ και διαρκή αντίκτυπο.

Οι ρίζες της συνεργασίας ανάγονται στον Απρίλιο του 1972, λίγο μετά την ιστορική επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον στην Κίνα. Δύο γιγάντια πάντα, η Λινγκ Λινγκ και η Σινγκ Σινγκ, στάλθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες ως δώρο. Η άφιξή τους προσέλκυσε χιλιάδες επισκέπτες, μεταξύ αυτών περισσότερους από 8.000 Αμερικανούς που περίμεναν στη βροχή για να τα υποδεχτούν. Τον πρώτο μήνα που εκτέθηκαν στο κοινό, πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι πήγαν να δουν το ζευγάρι, καθιερώνοντας τα πάντα ως διαχρονικά σύμβολα καλής θέλησης μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.

Ένα γιγάντιο πάντα κάνει βόλτα στον υπαίθριο χώρο φιλοξενίας του Οίκου των Γιγάντιων Πάντα στον Ζωολογικό Κήπο του Πεκίνου, στις 16 Ιουλίου του 2026. (Φωτογραφία: Ζανγκ Λιξίν)

Η επιστημονική συνεργασία και η συνεργασία στην αναπαραγωγή ξεκίνησαν επίσημα στις 10 Σεπτεμβρίου του 1996, όταν η Μπάι Γιουν και ο Σι Σι έφτασαν στον Ζωολογικό Κήπο του Σαν Ντιέγκο. Ακολούθησε η άφιξη της Λουν Λουν και του Γιανγκ Γιανγκ στον Ζωολογικό Κήπο της Ατλάντα το 1999 και του Τιάν Τιάν και της Μέι Σιάνγκ στον Εθνικό Ζωολογικό Κήπο του Σμιθσόνιαν, στην Ουάσιγκτον, το 2000. Κάθε ζευγάρι, πέρα από το ότι κέρδισε τις καρδιές του αμερικανικού κοινού, αποτελεί ζωντανή μαρτυρία της ανθεκτικότητας και του βάθους της συνεργασίας Κίνας–ΗΠΑ για την προστασία των γιγάντιων πάντα.

Το 2024, τα πάντα της προηγούμενης γενιάς που συμμετείχαν στο πρόγραμμα συνεργασίας ολοκλήρωσαν τη θητεία τους και επέστρεψαν στην Κίνα. Σήμερα, η Πινγκ Πινγκ και η Φου Σουάνγκ διέσχισαν τον Ειρηνικό για να συνεχίσουν την πορεία της συνεργασίας στην προστασία των γιγάντιων πάντα.

Σύμφωνα με εκπροσώπους της Βάσης Έρευνας και Αναπαραγωγής Γιγάντιων Πάντα της πόλης Τσενγκντού, η αμερικανική πλευρά έχει προετοιμαστεί εκτενώς, ώστε να διασφαλίσει την υγεία και την ευζωία των πάντα καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής τους. Οι προετοιμασίες περιλαμβάνουν εκτεταμένες ανακαινίσεις και αναβαθμίσεις των εγκαταστάσεων φιλοξενίας, με στόχο τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου και πιο εμπλουτισμένου περιβάλλοντος, προσαρμοσμένου στις ανάγκες του νέου ζεύγους που συμμετέχει στο πρόγραμμα συνεργασίας.

Κινέζοι ειδικοί στην προστασία της άγριας ζωής έχουν κοινοποιήσει στο προσωπικό των αμερικανικών ζωολογικών κήπων λεπτομερείς τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές, θεσπίζοντας αυστηρά πρότυπα για τον σχεδιασμό των ενδιαιτημάτων, την καθημερινή φροντίδα, τον διατροφικό σχεδιασμό και την κτηνιατρική περίθαλψη.

Το 1994, δύο γιγάντια πάντα από την πόλη Τσενγκντού ταξίδεψαν για πρώτη φορά στο πάρκο άγριας ζωής Άντβεντσουρ Γουόρλντ, στη Σιραχάμα, στον νομό Ουακαγιάμα της Ιαπωνίας, ως «πρεσβευτές της επιστημονικής έρευνας και των ανταλλαγών». Η άφιξή τους σηματοδότησε την έναρξη μακροχρόνιας διεθνούς συνεργασίας στην έρευνα για την προστασία των γιγάντιων πάντα.

Από τότε, η Κίνα έχει συνεργαστεί σε προγράμματα έρευνας για τα γιγάντια πάντα με δεκάδες χώρες, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Νότια Κορέα, η Γερμανία και η Σιγκαπούρη.

«Σκοπός αυτών των προγραμμάτων συνεργασίας είναι η προώθηση της επιστημονικής έρευνας και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, η ενίσχυση της ενημέρωσης και της συμμετοχής του κοινού στην προστασία της άγριας ζωής και, τελικά, η βελτίωση της προστασίας των απειλούμενων ειδών», δήλωσε εκπρόσωπος της Κινεζικής Ένωσης Προστασίας της Άγριας Ζωής.

Στέλεχος της Βάσης Έρευνας και Αναπαραγωγής Γιγάντιων Πάντα της πόλης Τσενγκντού εξήγησε ότι τα γιγάντια πάντα που προορίζονται για ζωολογικούς κήπους του εξωτερικού παρακολουθούν ένα εξατομικευμένο «προπαρασκευαστικό πρόγραμμα» πριν από την αναχώρησή τους. Αυτό περιλαμβάνει την εξοικείωσή τους με τη μεταφορά, τη συνεργασία τους κατά τις σωματικές εξετάσεις και την προσαρμογή τους σε νέο περιβάλλον.

Επισκέπτες φωτογραφίζουν γιγάντια πάντα στον Ζωολογικό Κήπο του Πεκίνου, στις 17 Ιουλίου του 2026. (Φωτογραφία: Τσεν Σιαογκέν)

Πριν από την αναχώρηση, τίθενται επίσης σε καραντίνα απομόνωσης για έναν μήνα. Ετοιμάζεται αρκετή τροφή ώστε να έχουν στη διάρκεια της πτήσης και τυχόν ενδιάμεσων στάσεων.

Κινέζοι φροντιστές πάντα και κτηνιατρικές ομάδες ταξιδεύουν επίσης μαζί τους στους προορισμούς τους στο εξωτερικό. Είναι υπεύθυνοι για την καθημερινή παρακολούθηση της υγείας τους, τη λήψη δειγμάτων αίματος και άλλες τακτικές φροντίδες, και παραμένουν επιτόπου έως ότου τα πάντα προσαρμοστούν στο νέο τους περιβάλλον.

Μέχρι σήμερα, η Κίνα έχει συνάψει συνεργασίες επιστημονικής έρευνας με 26 ζωολογικούς κήπους σε 20 χώρες. Συνολικά, 69 γιγάντια πάντα έχουν σταλεί στο εξωτερικό στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας. Από την έναρξη αυτών των συνεργασιών, έχουν γεννηθεί και μεγαλώσει με επιτυχία 73 μικρά, σε 45 γέννες. Η συνεργασία έχει συμβάλει σημαντικά στη συνένωση ερευνητικών πόρων, στην ενίσχυση των επιστημονικών ερευνητικών δυνατοτήτων, στην προώθηση της προστασίας των ειδών και στην ενδυνάμωση των ανταλλαγών μεταξύ των λαών.

Το 2016, η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης άλλαξε την κατάταξη του γιγάντιου πάντα από «κινδυνεύον» σε «ευάλωτο». Η αλλαγή αυτή αντανακλούσε τα θετικά αποτελέσματα που πέτυχαν οι προσπάθειες της Κίνας για την προστασία του γιγάντιου πάντα και συνιστούσε διεθνή αναγνώριση των επιτευγμάτων της χώρας στην προστασία του είδους.