Πώς η Σαγκάη καθιστά δυνατή την εύρυθμη λειτουργία του ταχύτερου λιμανιού στον κόσμο;

Φωτογραφία που απεικονίζει τον αυτοματοποιημένο τερματικό σταθμό φάσης IV του Yangshan Deep Water Port της Σαγκάης

Στο νησί Σιαογιάνγκσαν, στα ανοικτά της νοτιοανατολικής ακτής της Σαγκάης, το λιμάνι λειτουργεί ασταμάτητα. Τεράστια πλοία βρίσκονται δεμένα στις προβλήτες. Γερανοί ανυψώνονται πάνω από το λιμάνι, ενώ εκατοντάδες αυτοματοποιημένα οχήματα μεταφοράς (AGV) κινούνται απρόσκοπτα μεταξύ του χώρου αποθήκευσης και της ακτής, ταξινομώντας και στοιβάζοντας πολύχρωμα εμπορευματοκιβώτια. Ολόκληρη η διαδικασία πραγματοποιείται με μεγάλη ακρίβεια, και με ελάχιστη ανθρώπινη παρουσία.

Πρόκειται για τον αυτοματοποιημένο τερματικό σταθμό φάσης IV του Λιμανιού Βαθιάς Θάλασσας Yangshan της Σαγκάης (Shanghai Yangshan Deep Water Port), τον μεγαλύτερο ενιαίο αυτοματοποιημένο τερματικό σταθμό εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο. Από την έναρξη της λειτουργίας του τον Δεκέμβριο του 2017, ο τερματικός σταθμός έχει καταρρίψει επανειλημμένα παγκόσμια ρεκόρ λειτουργικής αποδοτικότητας. Στην κορύφωση της απόδοσής του, ένας μόνο γερανός έχει διαχειριστεί πάνω από 60 μετακινήσεις εμπορευματοκιβωτίων ανά ώρα, καθιστώντας τον έναν από τους πιο παραγωγικούς τερματικούς σταθμούς στον κόσμο.

Τι κάνει αυτό το λιμάνι να έχει την μεγαλύτερη ταχύτητα διακίνησης στον κόσμο; Η απάντηση βρίσκεται στον «ψηφιακό εγκέφαλό» του.

Σε μια αίθουσα τηλεχειρισμού, το σύστημα ψηφιακού δίδυμου του τερματικού σταθμού είναι σε πλήρη λειτουργία. Ολόκληρο το λιμάνι —από τα τεράστια ποντοπόρα πλοία μέχρι και τα μεμονωμένα εμπορευματοκιβώτια— απεικονίζεται σε έναν τοίχο γεμάτο από ψηφιακές οθόνες, οι οποίες ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο.

Τα «μηχανικά άκρα» του τερματικού σταθμού είναι εξίσου ευκίνητα. Από τον χώρο του προσωπικού στην πλευρά της προβλήτας, οι γερανοί προκυμαίας διπλής ανύψωσης φαίνονται να ανυψώνουν με σταθερότητα εμπορευματοκιβώτια από τα πλοία και να τα τοποθετούν σε AGV, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρουν τα εμπορευματοκιβώτια στον χώρο αποθήκευσης, όπου οι γερανογέφυρες με ράγες τα στοιβάζουν σε καθορισμένες θέσεις.

Η ομαλότητα αυτών των κινήσεων εξαρτάται από ένα ζευγάρι «ευέλικτων χεριών» που βρίσκονται μακριά. Χρησιμοποιώντας την πρώτη στον κόσμο τεχνολογία τηλεχειρισμού για εξοπλισμό διακίνησης φορτίων μεγάλης κλίμακας, η οποία βασίζεται σε ένα πλήρως οπτικό δίκτυο F5G, οι χειριστές των γερανών έχουν μετακινηθεί από τις καμπίνες των γερανών στο λιμάνι, σε κέντρα ελέγχου που βρίσκονται σε απόσταση άνω των 30 χιλιομέτρων, και μάλιστα σε απομακρυσμένες εγκαταστάσεις στο κέντρο της Σαγκάης, σε απόσταση άνω των 100 χιλιομέτρων από τον τερματικό σταθμό. Με μια απλή κίνηση του χειριστηρίου, μπορούν να διατηρούν τον ακριβή έλεγχο των μηχανημάτων.

Φωτογραφία που απεικονίζει το σύστημα ψηφιακού διδύμου (digital twin) του αυτοματοποιημένου τερματικού σταθμού Φάσης IV του Yangshan Deep Water Port της Σαγκάης.

Ένα πλήρως βελτιστοποιημένο δίκτυο logistics καθιστά το σύστημα ακόμη πιο αποδοτικό. Στο εσωτερικό ενός έξυπνου κέντρου μεταφοράς με βαρέα φορτηγά, διακρίνεται ένας χώρος λειτουργίας δύο επιπέδων. Στο ανώτερο επίπεδο, αυτόνομα φορτηγά μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων ολοκληρώνουν γρήγορα την αντικατάσταση των μπαταριών τους και συνεχίζουν την πορεία τους. Στο κατώτερο επίπεδο, τα συμβατικά φορτηγά μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κινούνται μπρος-πίσω. Οι δύο ροές κυκλοφορίας συγχωνεύονται ομαλά στη γέφυρα Donghai, κατευθυνόμενες από και προς τον τερματικό σταθμό.

Σύμφωνα με τον Σουν Χαϊλόνγκ, διευθυντή του τμήματος τεχνολογίας μηχανικής του Shanghai Deep-Sea Port International Logistics Co., Ltd., μέχρι το τέλος του περασμένου έτους είχαν χρησιμοποιηθεί 89 έξυπνα βαρέα φορτηγά, τα οποία είχαν μεταφέρει περισσότερες από 750.000 TEU (μονάδες ισοδύναμες με εμπορευματοκιβώτιο 20 ποδών).

Το 2025, ο αυτοματοποιημένος τερματικός σταθμός φάσης IV του Yangshan Deep Water Port της Σαγκάης διακίνησε πάνω από 8 εκατομμύρια TEU, με την αποδοτικότητα αξιοποίησης της πλευράς της προβλήτας να κατατάσσεται μεταξύ των κορυφαίων αυτοματοποιημένων τερματικών σταθμών παγκοσμίως. Κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, το λιμάνι διακίνησε 15,194 εκατομμύρια TEU, σημειώνοντας αύξηση 8,1% σε ετήσια βάση, καταγράφοντας νέο ρεκόρ για τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων σε περίοδο εξαμήνου .

Κοιτώντας προς το μέλλον, το έξυπνο λιμάνι θα συνεχίσει να εξελίσσεται. Όσον αφορά τον χώρο στάθμευσης, οι αλγόριθμοι βελτιστοποιούνται συνεχώς προκειμένου να μειωθεί περαιτέρω η περιττή αναδιανομή των εμπορευματοκιβωτίων και να επιτευχθεί μεγαλύτερη λειτουργική αποδοτικότητα, ανέφερε ο Γου Τζιλίν, υπεύθυνος τεχνολογικής καινοτομίας στο υποκατάστημα της Σαντόνγκ του Ομίλου Διεθνών Λιμένων της Σαγκάη . Όσον αφορά την πλευρά της προβλήτας, το λιμάνι θα διερευνήσει την εφαρμογή τεχνολογιών ενσωματωμένης νοημοσύνης, προκειμένου να επιταχυνθεί η ταχύτερη απασφάλιφη των twist locks των εμπορευματοκιβωτίων και να βελτιωθεί η αποδοτικότητα φόρτωσης και εκφόρτωσης των πλοίων.

Καθώς η τεχνολογία ενσωματώνεται ολοένα και βαθύτερα στις διαδικασίες λειτουργίας των λιμανιών και της ναυτιλίας, το Yangshan Port της Σαγκάης, ένα εμβληματικό παράδειγμα έξυπνου λιμανιού, είναι έτοιμο να λάμψει ακόμη πιο έντονα στο μέλλον.