Υπουργείο Εμπορίου της Κίνας: Η λεγόμενη «θεωρία περί πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας της Κίνας» στερείται πραγματικής βάσης

Η ψυχολογική θεωρία της απόδοσης ευθυνών υποδεικνύει ότι, όταν οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσωπική τους ανάπτυξη, συνηθίζουν να μεταθέτουν την ευθύνη σε εξωτερικούς παράγοντες, κάτι που είναι ιδιαίτερα εμφανές στις χώρες που ακολουθούν πολιτικές εμπορικού προστατευτισμού. Ορισμένες χώρες, παρά την παρακμή της εγχώριας βιομηχανίας τους και την εμφάνιση φαινομένου της «αποβιομηχάνισης», αποδίδουν όλες τις εμπορικές και οικονομικές αντιπαραθέσεις στην Κίνα, προβάλλοντας συστηματικά τον ισχυρισμό περί «πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας» της Κίνας και θεσπίζοντας κάθε είδους περιοριστικά μέτρα κατά της Κίνας. Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Εμπορίου της Κίνας δημοσίευσε το έγγραφο «Η θέση της Κίνας σχετικά με το λεγόμενο ζήτημα της «πλεονάζουσας παραγωγής»», έκτασης περίπου 12.000 κινεζικών χαρακτήρων, το οποίο αντικρούει πλήρως τις εσφαλμένες θέσεις και αποσαφηνίζει τα παρανοήματα.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εμπορίου Γιεν Ντονγκ, ο διευθυντής του Γραφείου Πολιτικής Έρευνας του Υπουργείου Εμπορίου Λιν Γουέιλονγκ, ο διευθυντής της Διεύθυνσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου του Υπουργείου Εμπορίου Χαν Γιουνγκ και ο υπεύθυνος της Διεύθυνσης Εξωτερικού Εμπορίου του Υπουργείου Εμπορίου Χε Σιαοτζούν παρουσίασαν τη θέση της Κίνας σχετικά με το ζήτημα της λεγόμενης «πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας». Πηγή εικόνας: Guoxin.cn

Από την άποψη της οικονομικής θεωρίας, η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα αναφέρεται απλώς στην περίπτωση όπου η προσφορά στην αγορά υπερβαίνει τη ζήτηση, ενώ η σχέση προσφοράς και ζήτησης είναι εκ φύσεως δυναμική και μεταβαλλόμενη. Η οικονομία της αγοράς βρίσκεται πάντα σε έναν κύκλο «ισορροπίας — ανισορροπίας — επανισορροπίας», δεν υπάρχει ένα μόνιμα σταθερό επίπεδο παραγωγικής ικανότητας και η εκτίμηση του εάν υπάρχει πλεόνασμα παραγωγικής ικανότητας δεν μπορεί να βασίζεται σε δεδομένα που αφορούν μόνο μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή ή μια συγκεκριμένη περιοχή. Ταυτόχρονα, δεν υπάρχει παγκοσμίως ενιαίο κριτήριο αξιολόγησης του ποσοστού αξιοποίησης της παραγωγικής ικανότητας· το εύλογο εύρος για τις ανεπτυγμένες οικονομίες κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 75% και 80%, ενώ για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες είναι μόλις 50%–64%.

Ως «παγκόσμιο εργοστάσιο» και «παγκόσμια αγορά», ο βαθμός αξιοποίησης της βιομηχανικής παραγωγικής ικανότητας της Κίνας βρίσκεται συνολικά εντός εύλογου εύρους. Το 2025, ο βαθμός αξιοποίησης της παραγωγικής ικανότητας των βιομηχανιών της χώρας μας με κλίμακα άνω του ορίου ήταν 74,4%, εντός εύλογου εύρους, ενώ η παραγωγική ικανότητα των βιομηχανιών υψηλής τεχνολογίας και προηγμένης μεταποίησης παρουσιάζει υψηλό βαθμό αξιοποίησης. Ο σχετικά χαμηλός βαθμός αξιοποίησης σε ορισμένους παραδοσιακούς κλάδους αποτελεί απλώς μια μεταβατική προσαρμογή που οφείλεται στο βιομηχανικό μετασχηματισμό και την πράσινη αναβάθμιση. Σε σύγκριση με τα μακροχρόνια στοιχεία για το ποσοστό αξιοποίησης της παραγωγικής ικανότητας των ΗΠΑ, ο μέσος όρος αξιοποίησης των βασικών μεταποιητικών κλάδων της Κίνας παραμένει μακροπρόθεσμα κοντά στον ιστορικό μέσο όρο της χώρας, χωρίς να υπάρχει πρόβλημα γενικευμένης πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας.

Το έγγραφο διασαφηνίζει ένα προς ένα τέσσερα συνηθισμένα παρανοήματα. Πρώτον, οι βιομηχανικές επιδοτήσεις δεν συνδέονται κατ’ ανάγκην με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα· η παροχή φορολογικής και πιστωτικής στήριξης σε αναδυόμενους κλάδους αποτελεί παγκόσμια πρακτική της βιομηχανικής πολιτικής, ενώ οι λογικές επιδοτήσεις μπορούν να αντισταθμίσουν τις αδυναμίες της αγοράς και να προωθήσουν την τεχνολογική καινοτομία. Δεύτερον, το εμπορικό πλεόνασμα δεν ισοδυναμεί με πλεόνασμα παραγωγικής ικανότητας. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες και οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν διαχρονικά σημαντικό πλεόνασμα στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας. Η Κίνα ουδέποτε επιδίωξε σκόπιμα εμπορικό πλεόνασμα· ο ρυθμός αύξησης των εισαγωγών έχει επανειλημμένα υπερβεί αυτόν των εξαγωγών, ενώ οι ξένες επιχειρήσεις συνεισφέρουν πάνω από το 10% του εγχώριου πλεονάσματος, επιτυγχάνοντας έτσι την κατανομή του πλεονάσματος και την ισότιμη διανομή των οφελών. Τρίτον, η υπόθεση ότι η ανεπαρκής εσωτερική ζήτηση προκαλεί πλεόνασμα δεν ανταποκρίνεται καθόλου στην πραγματικότητα. Το 2025, με βάση την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης, το συνολικό ποσό των λιανικών πωλήσεων στην Κίνα ήταν 1,7 φορές μεγαλύτερο από αυτό των ΗΠΑ, καθιστώντας τη χώρα τη μεγαλύτερη αγορά καταναλωτικών αγαθών παγκοσμίως. Τέταρτον, ο πλήρης ανταγωνισμός στην αγορά περιορίζει αυθόρμητα την άτακτη επέκταση της παραγωγικής ικανότητας. Ο αριθμός των επιχειρήσεων και λοιπών φορέων της αγοράς στην Κίνα ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των ξένων επιχειρήσεων διατηρεί κερδοφορία στην Κίνα και παρουσιάζει υψηλότερη παραγωγική αποδοτικότητα σε σύγκριση με τις βάσεις τους στο εξωτερικό.

Στις 8 Νοεμβρίου 2025, η Τσονγκκίνγκ της Κίνας και το Ντίσελντορφ της Γερμανίας διοργάνωσαν από κοινού μια κοινή έκθεση των δύο πόλεων στο 8ο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Εισαγωγών, με το περιεχόμενο της έκθεσης να καλύπτει τα αποτελέσματα της συνεργασίας σε τομείς όπως ο πολιτισμός, η οικονομία και το εμπόριο. Πηγή εικόνας: Xinhua

Η ανάπτυξη της παγκόσμιας νέας ενεργειακής βιομηχανίας επιβεβαιώνει ακόμη περισσότερο τη θετική αξία της παραγωγικής ικανότητας της Κίνας. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας, το κόστος της αιολικής και της φωτοβολταϊκής ενέργειας μειώθηκε σημαντικά παγκοσμίως, με βασικό στήριγμα την τεχνολογία και την προσφορά της κινεζικής βιομηχανίας. Η ορθολογική ρύθμιση από την κυβέρνηση, σε συνδυασμό με τον ανταγωνισμό της ελεύθερης αγοράς, αποτελεί αποτελεσματική οδό για την παγκόσμια αντιμετώπιση της μετάβασης σε χαμηλές εκπομπές άνθρακα και της βιομηχανικής αναβάθμισης.

Η αντίκρουση των ανακριβών ισχυρισμών δεν αποτελεί απλή αντιπαράθεση, αλλά αποσκοπεί στην προώθηση της αμοιβαίας ωφέλειας στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Η χώρα μας συνεχίζει να διευρύνει το άνοιγμά της προς το εξωτερικό, μειώνοντας τους εισαγωγικούς δασμούς, εφαρμόζοντας τη στρατηγική επέκτασης της εσωτερικής ζήτησης και προβαίνοντας σε προληπτικές προσαρμογές των επιστροφών φόρων επί των εξαγωγών για κατηγορίες προϊόντων που ενδέχεται να προκαλέσουν τριβές, με στόχο τη σταθεροποίηση της εμπορικής τάξης. Τα στοιχεία αποδεικνύουν επαρκώς την παγκόσμια αξία της κινεζικής αγοράς: ο όγκος των εισαγωγών κατατάσσεται δεύτερος παγκοσμίως για 17 συνεχόμενα έτη, αποτελεί βασική εξαγωγική αγορά για σχεδόν 80 χώρες και εφαρμόζει μηδενικούς δασμούς για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες· οι συμφωνίες πρόθεσης συναλλαγών στις οκτώ διοργανώσεις της Διεθνούς Έκθεσης Εισαγωγών της Κίνας (CIIE) ξεπέρασαν τα 580 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, ενώ το συνολικό ποσό των εισαγωγών κατά τη διάρκεια του «14ου Πενταετούς Σχεδίου» ξεπέρασε τα 90 τρισεκατομμύρια γιουάν.

Η Κίνα δεν είναι μόνο το «παγκόσμιο εργοστάσιο» που τροφοδοτεί τον κόσμο, αλλά και η «παγκόσμια αγορά» που απορροφά εμπορεύματα από όλες τις χώρες. Η υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας των βιομηχανιών των διαφόρων χωρών οφείλεται στην καθυστέρηση της δικής τους βραδείας προσαρμογής και αναδιάρθρωσης και όχι στην ανάπτυξη της κινεζικής βιομηχανίας. Η κοινή προσπάθεια για την εμβάθυνση της συνεργασίας στις βιομηχανικές και εφοδιαστικές αλυσίδες και η διεύρυνση της παγκόσμιας αναπτυξιακής «πίτας» αποτελούν την κοινή διέξοδο για όλες τις χώρες. Η ανάπτυξη της κινεζικής βιομηχανίας δεν έχει φέρει ποτέ αναταράξεις στον κόσμο, αλλά πάντα νέες ευκαιρίες ανάπτυξης.