Clued-in | Η λεγόμενη “θεωρία της κινεζικής απειλής στην τεχνητή νοημοσύνη”: παλιό κρασί σε νέο μπουκάλι

Στις αρχές Μαΐου, το περιοδικό Wired αποκάλυψε ότι η οργάνωση «Χτίστε την Αμερικανική Τεχνητή Νοημοσύνη - Build American AI» πλήρωνε με υψηλές αμοιβές influencers για να διαδίδουν τη «θεωρία της κινεζικής απειλής στην τεχνητή νοημοσύνη» σε πλατφόρμες όπως το TikTok. Αυτή η χειραγώγηση της κοινής γνώμης αποτελεί ακόμη μία εκδοχή της «θεωρίας της κινεζικής απειλής» στην ψηφιακή εποχή — μια μετατόπιση προς το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης, που εξακολουθεί όμως να επαναχρησιμοποιεί παλιά ψυχροπολεμική νοοτροπία.

Ανατρέχοντας στην ιστορία, η «θεωρία της κινεζικής απειλής» έχει ήδη περάσει από διάφορες εκδοχές: από τη «θεωρία της κινεζικής στρατιωτικής απειλής» στα τέλη του 20ού αιώνα, στη «θεωρία της κινεζικής οικονομικής απειλής» στις αρχές του 21ου αιώνα, και πιο πρόσφατα στις «θεωρίες της κινεζικής ενεργειακής απειλής» και «περιβαλλοντικής απειλής». Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει κεντρικό σημείο του παγκόσμιου τεχνολογικού ανταγωνισμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν γρήγορα στρέψει τον στόχο τους προς την Κίνα.

Η ταχύτητα αυτής της μετατόπισης του αφηγήματος αποκαλύπτει ακριβώς ότι δεν βασίζεται σε γεγονότα, αλλά εξυπηρετεί συγκεκριμένους πολιτικούς στόχους.

Η λογική λειτουργίας της οργάνωσης «Χτίστε την Αμερικανική Τεχνητή Νοημοσύνη - Build American AI» σε αυτή την περίπτωση, αν εξεταστεί προσεκτικά, ακολουθεί την ίδια γραμμή με τα προηγούμενα σενάρια της «θεωρίας της απειλής». Πρώτον, δημιουργεί έναν στόχο-«εχθρό». Παρέχει ενιαία πρότυπα λόγου και παρουσιάζει την κινεζική τεχνητή νοημοσύνη ως «κύρια εξωτερική απειλή», ισχυριζόμενη ότι μπορεί να συλλέγει προσωπικά δεδομένα πολιτών και να αντικαθιστά θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ. Δεύτερον, μεταθέτει τις εσωτερικές αντιφάσεις. Οι κορυφαίες αμερικανικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αντιμετωπίζουν ήδη πιέσεις όπως υψηλό ενεργειακό κόστος και αντιπαραθέσεις για την αντικατάσταση εργαζομένων. Μέσω της υπερπροβολής μιας εξωτερικής απειλής, το δημόσιο ενδιαφέρον απομακρύνεται από τα εσωτερικά προβλήματα και κατευθύνεται προς την Κίνα. Τρίτον, διεκδικεί πόρους. Δημιουργεί κλίμα ενόψει εκλογών και προωθεί την αύξηση των ομοσπονδιακών επιδοτήσεων και τη χαλάρωση των ρυθμιστικών κανόνων του κλάδου από το Κογκρέσο. Αυτό είναι παρόμοιο με το πώς στο παρελθόν η υπερβολική προβολή της «κινεζικής στρατιωτικής απειλής» χρησιμοποιήθηκε για την αύξηση των αμυντικών δαπανών ή πώς πολιτικοί αξιοποίησαν τον «κινεζικό οικονομικό αντίκτυπο» για να προωθήσουν πολιτικές προστατευτισμού στο εμπόριο.

Σύμφωνα με δεδομένα του Pew Research Center, περίπου οι μισοί ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες συνηθίζουν να λαμβάνουν ειδήσεις μέσω των κοινωνικών δικτύων, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 18–29 ετών σχεδόν τέσσερις στους δέκα θεωρούν το περιεχόμενο των influencers σημαντική πηγή πληροφόρησης. Η τρέχουσα εκστρατεία της οργάνωσης «Χτίστε την Αμερικανική Τεχνητή Νοημοσύνη - Build American AI» στοχεύει ακριβώς σε αυτές τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπου συγκεντρώνεται η νεολαία, όπως το TikTok και το Instagram.

Ακολούθως, σύμφωνα με αποκαλύψεις αμερικανικών μέσων, η οργάνωση ανέθεσε σε επαγγελματικές εταιρείες marketing να συνεργαστούν με influencers στα social media, με αμοιβή έως και 5.000 δολάρια ανά βίντεο, προωθώντας αφενός τα τεχνολογικά πλεονεκτήματα της αμερικανικής τεχνητής νοημοσύνης και αφετέρου δυσφημίζοντας την ανάπτυξη της κινεζικής AI. Παράλληλα, διαδίδονται ισχυρισμοί ότι η κινεζική τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, την ιδιωτικότητα των προσωπικών δεδομένων, την εγχώρια απασχόληση, ακόμη και την ασφάλεια και ανάπτυξη των νέων.

Ειρωνικά, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες προβάλλουν την «απειλή της κινεζικής AI», ταυτόχρονα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την κινεζική αγορά· και ενώ προβάλλουν το αφήγημα της ελευθερίας και της καινοτομίας, την ίδια στιγμή επιβάλλουν τεχνητά τεχνολογικά εμπόδια. Αυτή η αντίφαση λόγων και πράξεων υπονομεύει τη βασική αξιοπιστία της εξωτερικής τους αφήγησης.

Σε ό,τι αφορά μια τέτοια επιθετική εκστρατεία «μαύρου χρήματος» από influencers με στόχο την προώθηση της «Χτίστε την Αμερικανική Τεχνητή Νοημοσύνη - Build American AI», θα πρέπει να ενθαρρυνθούν οι προγραμματιστές του εξωτερικού και οι πραγματικοί χρήστες να δημοσιεύουν αυθόρμητα σύντομα βίντεο εμπειρίας στις ίδιες πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram, ώστε η οργανική, μη πληρωμένη διάδοση να εξισορροπεί τις πληρωμένες εκστρατείες δυσφήμισης.

Παράλληλα, για κακόβουλο περιεχόμενο, μπορούν να ενεργοποιηθούν διαδικασίες καταγγελίας στις πλατφόρμες και διακρατικοί μηχανισμοί επαλήθευσης γεγονότων, ώστε να περιοριστεί ο χώρος διάδοσης του «μαύρου χρήματος».

Ωστόσο, το βασικό στοιχείο για την αντιμετώπιση τέτοιων χειρισμών της κοινής γνώμης παραμένει η αποφυγή του «μηδενικού αθροίσματος» πλαισίου που επιβάλλει η αντίπαλη πλευρά. Πρώτον, απαιτείται επιστροφή στην ίδια την τεχνολογία, όπου η ανοικτή πηγή (open source) συνεργασία και η ανάπτυξη με κοινωνικό όφελος μπορούν να αποδυναμώσουν το αφήγημα της «τεχνολογικής ηγεμονίας». Σήμερα, η Κίνα προωθεί ενεργά την ανοιχτή τεχνητή νοημοσύνη, επιτρέποντας στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου να αξιοποιούν προηγμένα μοντέλα με χαμηλό κόστος — κάτι που αποτελεί από μόνο του την ισχυρότερη απάντηση στην ιδέα της «απειλής» της AI.

Δεύτερον, πρέπει να δημιουργηθούν μόνιμοι μηχανισμοί διαφάνειας, με διεθνή πρότυπα και επαλήθευση δεδομένων από ανεξάρτητους φορείς. Τρίτον, στον χώρο της δημόσιας επικοινωνίας και της «μάχης αφηγήσεων» πρέπει να διατηρηθεί σταθερή προσήλωση στην ουσία, αποφεύγοντας την παγίδευση στο αμερικανικό «ανταγωνιστικό αφήγημα», και να δοθεί έμφαση σε μια ανθρωποκεντρική και υπεύθυνη προσέγγιση της τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο τις πρακτικές εφαρμογές του «AI+».

Η τεχνολογία δεν έχει σύνορα, αλλά οι αφηγήσεις έχουν πάντα θέση και σκοπιμότητα. Όταν αναδύονται θόρυβοι γύρω από τη «θεωρία της κινεζικής απειλής στην τεχνητή νοημοσύνη», πρέπει αφενός να αναγνωρίζουμε τη φύση τους ως παλιό περιεχόμενο σε νέα συσκευασία, και αφετέρου να διατηρούμε στρατηγική ψυχραιμία, κερδίζοντας την αναγνώριση της διεθνούς κοινότητας μέσα από απτά αποτελέσματα.

Η πραγματική ισχύς στον λόγο δεν αποκτάται ποτέ μέσω της απλής αντίκρουσης των θεωριών περί απειλής, αλλά διαμορφώνεται φυσικά μέσω της αναντικατάστατης τεχνολογικής συνεισφοράς και της δημιουργίας οφελών ανάπτυξης που μοιράζονται παγκοσμίως.