Κατανοώντας την κοινή ευημερία μέσα από το νέο πενταετές σχέδιο της Κίνας

(Λαϊκή Καθημερινή Online)Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026

Τους τελευταίους μήνες, η διεύρυνση των εισοδηματικών ανισοτήτων και οι πιέσεις στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες έχουν πυροδοτήσει παγκόσμια συζήτηση. Σε αυτό το πλαίσιο, το ενδιαφέρον έχει στραφεί στο πώς η σοσιαλιστική Κίνα αντιμετωπίζει παρόμοιες προκλήσεις μέσω της «κοινής ευημερίας» — μιας στρατηγικής που επικεντρώνεται στην ισόρροπη ανάπτυξη, στη διεύρυνση της μεσαίας εισοδηματικής τάξης και στη βελτίωση της πρόσβασης στις δημόσιες υπηρεσίες για 1,4 δισεκατομμύρια ανθρώπους.

Το 15ο Πενταετές Σχέδιο της Κίνας (2026–2030), το οποίο θα εξεταστεί στην προσεχή σύνοδο του Εθνικού Νομοθετικού Σώματος, θα περιγράψει τα βασικά βήματα. Εγκρίθηκε από την ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος τον Οκτώβριο και οι συστάσεις του δίνουν προτεραιότητα στη σταθερή πρόοδο προς την κοινή ευημερία, βασισμένη σε μια φιλοσοφία ανάπτυξης με επίκεντρο τον άνθρωπο. Σε αντίθεση με τις δυτικές απεικονίσεις, αυτό δεν αποτελεί εξισωτισμό, αλλά μια προσέγγιση διπλής κατεύθυνσης: ανάπτυξη της οικονομίας παράλληλα με βελτίωση της κατανομής του πλούτου.

Από την περίοδο των μεταρρυθμίσεων και του ανοίγματος προς τα έξω, η Κίνα επέτρεψε σε ορισμένους να ευημερήσουν πρώτοι, ενθαρρύνοντάς τους να στηρίξουν και άλλους. Το μοντέλο αυτό έχει διατηρήσει την ανάπτυξη, έχει βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο και έχει δημιουργήσει τη μεγαλύτερη μεσαία εισοδηματική τάξη στον κόσμο. Μέχρι το 2021, η απόλυτη φτώχεια είχε εξαλειφθεί και η περίοδος του 14ου Πενταετούς Σχεδίου (2021–2025) επικεντρώθηκε στην εδραίωση αυτών των επιτευγμάτων και στην προώθηση της αναζωογόνησης της υπαίθρου.

Κοιτάζοντας προς το μέλλον, το νέο σχέδιο προβλέπει:

– Υψηλής ποιότητας, πλήρη απασχόληση ως κεντρικό στοιχείο της διαβίωσης, με έμφαση στις επαγγελματικές δεξιότητες για όλες τις ηλικίες.

– Κατανομή εισοδήματος σε «οβάλ» σχήμα, εξισορροπώντας τις ανταμοιβές της αγοράς με ισχυρότερη αναδιανομή μέσω φορολογίας, κοινωνικής ασφάλισης και μεταβιβαστικών πληρωμών.

– Επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, με διεύρυνση της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και της φροντίδας ηλικιωμένων, αποφεύγοντας τις ανισότητες που προκαλεί η καθοδηγούμενη από την αγορά προσέγγιση που παρατηρείται αλλού.

– Προσιτή στέγαση μέσω ευρύτερης πρόσβασης σε επιδοτούμενες κατοικίες.

– Αναζωογόνηση της υπαίθρου και συντονισμένη περιφερειακή ανάπτυξη, αξιοποιώντας την προηγούμενη πρόοδο για τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ πόλης και υπαίθρου.

Διαθέτοντας τα μεγαλύτερα στον κόσμο συστήματα εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικής ασφάλισης, η Κίνα συνεχίζει να προσαρμόζει τις πολιτικές της στις δημογραφικές μεταβολές και στις εξελισσόμενες ανάγκες. Η επιδίωξή της για κοινή ευημερία αποτελεί ένα σύγχρονο πείραμα δίκαιου εκσυγχρονισμού, διακριτό από τα δυτικά μοντέλα κοινωνικού κράτους — μια ζωντανή διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να ευθυγραμμιστεί η ευημερία με τη δικαιοσύνη.