«Η “ομαλή προσγείωση” της υπόθεσης των ηλεκτρικών οχημάτων Κίνας–ΕΕ αποδεικνύει την αξία του διαλόγου»: κύριο άρθρο της Global Times

Επισκέπτες στον εκθεσιακό χώρο της κινεζικής αυτοκινητοβιομηχανίας BYD στην Έκθεση Αυτοκινήτου των Βρυξελλών 2026, στο Βέλγιο, στις 10 Ιανουαρίου.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από την όξυνση του γεωπολιτικού ανταγωνισμού και την αναβίωση του προστατευτισμού, οι σχέσεις Κίνας–ΕΕ απέδειξαν για ακόμη μία φορά την ανθεκτικότητά τους. Τη Δευτέρα, το Υπουργείο Εμπορίου της Κίνας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσαν ταυτόχρονα ότι οι δύο πλευρές κατέληξαν σε μια σημαντική συναίνεση. Η ΕΕ δημοσίευσε επίσημα το Έγγραφο Καθοδήγησης για την Υποβολή Προσφορών Αναλήψεων Τιμών, το οποίο επιτρέπει στις κινεζικές επιχειρήσεις ηλεκτρικών οχημάτων (Electric Vehicle - EV) να υποβάλουν προσφορές ανάληψης τιμών σύμφωνα με το περιεχόμενό του. Το αποτέλεσμα αυτό προέκυψε έπειτα από πολλαπλούς γύρους διαβουλεύσεων, οι οποίοι πραγματοποιήθηκαν υπό τη στρατηγική καθοδήγηση των ηγετών της Κίνας και της ΕΕ και στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια ισχυρή διόρθωση της λογικής του «παιχνιδιού μηδενικού αθροίσματος» μέσω ενός ορθολογικού και πραγματιστικού πνεύματος. Από τη στιγμή που η ΕΕ ξεκίνησε την έρευνα και ανακοίνωσε την επιβολή δασμών, οι διμερείς εμπορικές σχέσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια σοβαρή δοκιμασία. Ωστόσο, η Κίνα και η ΕΕ δεν επέτρεψαν στις τριβές να εξελιχθούν σε έναν φαύλο κύκλο. Αντιθέτως, εφάρμοσαν αποφασιστικά τη συναίνεση που είχε επιτευχθεί σε επίπεδο ηγετών και, εντός του πλαισίου των κανόνων του ΠΟΕ, κατόρθωσαν να αναπτύξουν μια εναλλακτική λύση μέσω επίπονων αλλά ειλικρινών και επαγγελματικών διαβουλεύσεων. Το πρόσφατα δημοσιευμένο Έγγραφο Καθοδήγησης όχι μόνο διατηρεί μια σύννομη οδό λειτουργίας για τις κινεζικές επιχειρήσεις μέσω της θεσμικής καινοτομίας της «ανάληψης τιμών», αλλά αποστέλλει και ένα σαφές μήνυμα προς τον κόσμο: σε μια εποχή όπου τα συμφέροντα και ο ανταγωνισμός είναι αλληλένδετα, εφόσον τηρούνται ο αμοιβαίος σεβασμός και οι αρχές που βασίζονται σε κανόνες, ο διάλογος και οι διαβουλεύσεις παραμένουν ο θεμελιώδης τρόπος υπέρβασης του διλήμματος του «μηδενικού αθροίσματος» και διασφάλισης της σταθερότητας των παγκόσμιων βιομηχανικών και εφοδιαστικών αλυσίδων.

Οι προσεγγίσεις που βασίζονται σε κανόνες αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο για την επίλυση των τριβών. Το σημαντικότερο στοιχείο της παρούσας διαβούλευσης έγκειται στο γεγονός ότι και οι δύο πλευρές τήρησαν με συνέπεια το πλαίσιο των κανόνων του ΠΟΕ. Η ΕΕ επαναβεβαιώνει ρητά, στο Έγγραφο Καθοδήγησης, τη δέσμευσή της στην αρχή της μη διάκρισης, εφαρμόζοντας τα ίδια νομικά πρότυπα σε όλες τις αιτήσεις σύμφωνα με τους κανονισμούς του ΠΟΕ και διασφαλίζοντας ότι όλες οι αξιολογήσεις διενεργούνται με αντικειμενικό και αμερόληπτο τρόπο. Το Εμπορικό Επιμελητήριο της Κίνας για τις Εισαγωγές και Εξαγωγές Μηχανημάτων και Ηλεκτρονικών Προϊόντων εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία επισημαίνει ότι το σημαντικό αυτό αποτέλεσμα αντανακλά μια κοινή προσδοκία των φορέων του κλάδου σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας των ηλεκτρικών οχημάτων, τόσο στην Κίνα όσο και στην ΕΕ. Το Εμπορικό Επιμελητήριο της Κίνας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση σημείωσε ότι η εξέλιξη αυτή θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη της αγοράς και θα δημιουργήσει ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για τους Κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρικών αυτοκινήτων και τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες στην Ευρώπη. Η θετική αντίδραση της αγοράς αποτελεί τον πιο αυθεντικό δείκτη. Οι αβεβαιότητες των τελευταίων ετών έχουν δημιουργήσει προβλήματα τόσο στις κινεζικές όσο και στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες. Ο μηχανισμός ανάληψης τιμών προσφέρει μια προβλέψιμη εναλλακτική λύση, αποφεύγοντας απότομες αυξήσεις στο κόστος του εμπορίου και αιφνίδιες διακοπές στα κανάλια της αγοράς, διασφαλίζοντας έτσι τον ομαλό επιχειρηματικό σχεδιασμό και τη λειτουργία των εταιρειών σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Η βαθιά διασύνδεση των βιομηχανικών αλυσίδων αποτελεί το «έρμα» που σταθεροποιεί τη συνεργασία. Η πρόοδος που επιτεύχθηκε σε αυτόν τον γύρο διαβουλεύσεων καθορίζεται, στον πυρήνα της, από τον αμοιβαία επωφελή, «win-win» χαρακτήρα των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων Κίνας–ΕΕ και συνιστά την πιο ισχυρή απάντηση στις λεγόμενες στρατηγικές «απομείωσης κινδύνου» (de-risking). Η βιομηχανική αλυσίδα των ηλεκτρικών οχημάτων μεταξύ Κίνας και ΕΕ έχει εδώ και καιρό διαμορφώσει ένα βαθιά ενοποιημένο πρότυπο, στο οποίο «ο ένας αποτελεί μέρος του άλλου». Η ανταγωνιστικότητα της Κίνας στον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων πηγάζει από τη συνεχή τεχνολογική καινοτομία, καθώς και από τα πλεονεκτήματα κλίμακας και κόστους που διαμορφώθηκαν μέσω του έντονου ανταγωνισμού στην αγορά. Η επιβολή πολιτικών «de-risking» θα αποσύνδεε, αντιθέτως, την ίδια την Ευρώπη από μια ολοκληρωμένη αλυσίδα που εκτείνεται από την τεχνολογική καινοτομία και τις επιλογές των καταναλωτών έως την ενεργειακή μετάβαση, βλάπτοντας τα απτά συμφέροντα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και του κοινού. Το Έγγραφο Καθοδήγησης αναφέρει ειδικά ότι κάθε δέσμευση για επενδύσεις σε βιομηχανίες που σχετίζονται με τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα (Battery Electric Vehicle - BEV) εντός της ΕΕ θα λαμβάνεται υπόψη και θα αξιολογείται στο πλαίσιο της προσφοράς ανάληψης τιμών. Η λεπτομέρεια αυτή αναγνωρίζει έμμεσα τον θετικό ρόλο των κινεζικών επενδύσεων και της κινεζικής τεχνολογίας στην πράσινη μετάβαση της Ευρώπης. Αντί για την οικοδόμηση «υψηλών τειχών» μέσω δασμών, θα ήταν προτιμότερο να καθοδηγηθούν οι κινεζικές επενδύσεις στην Ευρώπη μέσω μηχανισμών δέσμευσης τιμών. Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε αφενός να μετριάσει τις ευρωπαϊκές ανησυχίες περί «πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας» και αφετέρου να φέρει θέσεις εργασίας και τεχνολογικές διαχύσεις στην Ευρώπη — ένα κλασικό παράδειγμα ενός «θετικού αθροίσματος» (positive-sum game).

Από μια πιο μακροπρόθεσμη οπτική, ο χρόνος κατά τον οποίο επιτεύχθηκε αυτή τη φορά η συναίνεση μεταξύ Κίνας και ΕΕ έχει ιδιαίτερη σημασία. Απέναντι στην πιθανή αναβίωση του μονομερισμού και των πολιτικών «Πρώτα η Αμερική» από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, καθώς και στη διευρυνόμενη εξάπλωση του εμπορικού προστατευτισμού παγκοσμίως, η Κίνα και η ΕΕ, ως δύο μεγάλες δυνάμεις, δύο μεγάλες αγορές και δύο μεγάλοι πολιτισμοί, φέρουν την ευθύνη να προσφέρουν μεγαλύτερη βεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία. Το γεγονός ότι οι δύο πλευρές κατάφεραν να βρουν μια ισορροπία μέσω διαβουλεύσεων καταδεικνύει ακριβώς ότι η αναγνώριση των διαφορών, η διαχείριση των διαφορών και η εμβάθυνση της συνεργασίας αποτελούν τον πραγματικό δρόμο προς την αποτελεσματική «διαχείριση κινδύνων».

Κοιτώντας προς το μέλλον, οι οικονομικές και εμπορικές σχέσεις Κίνας–ΕΕ ενδέχεται να εισέλθουν σε μια νέα φάση, στην οποία η «ομαλοποιημένη ανταγωνιστικότητα» θα συνυπάρχει με ένα σταθερό θεμέλιο συνεργασίας. Στο εσωτερικό της ΕΕ, η πολιτική αδράνεια γύρω από τη στρατηγική του «de-risking» εξακολουθεί να υφίσταται, ενώ διάφορες έρευνες που στοχεύουν κινεζικές εταιρείες δεν έχουν ακόμη εκλείψει πλήρως. Η ορθή επίλυση της υπόθεσης των ηλεκτρικών οχημάτων Κίνας–ΕΕ εξακολουθεί να απαιτεί από τις δύο πλευρές να προσεγγίσουν η μία την άλλη με πνεύμα συμβιβασμού. Για το μεγάλο πλοίο των οικονομικών και εμπορικών δεσμών Κίνας–ΕΕ, η «ομαλή προσγείωση» της υπόθεσης των ηλεκτρικών οχημάτων θα πρέπει να λειτουργήσει ως διόρθωση πορείας μέσα σε ταραγμένα νερά. Επιβεβαιώνει, για ακόμη μία φορά, μια απλή αλήθεια: η αποσύνδεση και η διάρρηξη των εφοδιαστικών αλυσίδων δεν οδηγούν πουθενά, ενώ η ανοικτότητα και η συνεργασία αποτελούν τη σωστή κατεύθυνση προς τα εμπρός.